على بن موسى الرضا عليه السّلام را به مرو آورند ، امام عليه السّلام در مدينه بود . حضرت رضا عليه السّلام همچون پدر بزرگوارش امام موسى كاظم عليه السّلام در مدينه اقامت داشت ( اين كه منزل امام عليه السّلام در كدام ، محله از محله‌هاى شهر مدينة الرسول بوده منابع ، اطلاعات چندانى به ما نمىدهند ) . رجاء بن ابى ضحاك و ياسر خادم ، به منزل امام عليه السّلام رفتند و نامهء مأمون را به حضرت تسليم كردند . امام عليه السّلام با فرستادگان مأمون سخنى نگفت و با كراهت نامه را خواند و بناچار پيشنهاد مأمون را پذيرفت و آمادهء سفر شد . « 2 » در اوّلين گام قبل از آغاز سفر به سوى مرو ، امام دست به اقداماتى زد كه ماهيّت پذيرش ولايتعهدى را آشكار ساخت مثل صحنهء دردناك وداع با رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ، تعيين جانشين بعد از خود و كيفيّت وداع با اهل بيت خود . وداع با رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله شيخ صدوق به سند خود از محول سيستانى نقل مىكند كه چون قاصد مأمون براى احضار حضرت رضا عليه السّلام از خراسان به مدينه وارد شد من در مدينه حضور داشتم ، حضرت براى وداع با مرقد مطهّر رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله وارد آستانهء مقدس شد . چندين مرتبه به مرقد آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله نزديك شد و وداع كرد و سپس بازگشت و هر

--> ( 2 ) - ر . ك . به : شيخ صدوق ، عيون اخبار الرضا عليه السّلام ، 2 / 139 ؛ كلينى ، اصول كافى ، 2 / 404 ؛ شيخ مفيد ، الارشاد ، ص 290 و 291 ؛ فتال نيشابورى ، روضة الواعظين ، ص 367 ؛ ابن طقطقى ، تاريخ فخرى ، ص 300 ؛ نخجوانى ، تجارب السلف ، ص 158 ؛ ملا باقر مجلسى ، بحار الانوار ، 49 / 92 ؛ مقدس اردبيلى ، حديقة الشيعة ، ص 5 - 653 ؛ خواجه ابو الفضل بيهقى ، تاريخ بيهقى ، 1 / 191 . . . از جمله تذكره‌نويسان متأخر كه پذيرش سفر مرو را از سوى امام رضا عليه السّلام « بدون اكراه » ذكر مىكند جواد فاضل است وى در كتاب خود بدون هيچ گونه مأخذ و سندى ، مىنويسد : « مأمون در نامه‌اى كه به امام على بن موسى الرضا عليه السّلام تقديم داشته از منويات خود سخنى نگفته ، بلكه فقط با لحن تقاضا و تمنّا از امام دعوت كرده به مرو تشريف فرما شود ، امام نيز اين دعوت را قبول فرمود » ر . ك . به : معصومين چهارده‌گانه ، ( امام رضا عليه السّلام ) ، ص 105 .